Ekolali, bir çocuğun duyduğu kelimeleri veya cümleleri tekrar etmesi olarak tanımlanır. Bazen bir kitapta okunan cümleler, bir TV programında duyulan ifadeler ya da ebeveynlerin söyledikleri ekolali yoluyla tekrar edilebilir. Bu durum, çocuğun iletişim kurmak yerine yalnızca ezberlediklerini tekrarladığı izlenimi yaratabilir. Ancak, ekolalinin arkasında hem olumlu işaretler hem de önemli fırsatlar gizlidir.

Ekolali: Olumlu Bir İşaret

Ekolalik davranış sergileyen bir çocuk, bize önemli bir şey gösterir: güçlü bir sözel hafızaya sahip olduklarını. Duydukları sesleri ve kelimeleri hatırlayabiliyor ve onları doğru şekilde tekrar edebiliyorlar. Bu, çocuğun dil öğrenme potansiyeline işaret eden değerli bir yetenektir.

Özellikle çocuk, yalnızca duyduklarını değil, aynı zamanda bir kitapta gördüklerini veya bir kayıttan dinlediklerini de hatırlayabiliyorsa, görsel ve işitsel hafızasının da güçlü olduğunu anlarız. Bu, bir çocuğun dil ve iletişim becerilerini geliştirme yolunda önemli bir temel oluşturur.

Ekolalinin Eksik Parçası: Mantık ve Yaratıcılık

Ekolali bize olumlu işaretler sunarken aynı zamanda eksik bir noktayı da açığa çıkarır: Çocuk, ezberlediği kelimeleri mantıklı, yaratıcı ya da anlamlı bir şekilde kullanamayabilir. Başka bir deyişle, kelimeler, henüz düşünme, akıl yürütme ve yaratıcı iletişim araçlarına dönüşmemiştir.

Sözel Hafızayı Güçlendirme ve Geliştirme

Birçok çocuk, bu sözel hafıza gücünü daha ileri düzey iletişim becerilerine dönüştürme kapasitesine sahiptir. Burada önemli olan, çocuğun bu beceriyi geliştirebileceği bir ortam yaratmaktır. İşte bu süreçte izlenecek bazı adımlar:

1. Etkileşim Yaratma: Çocuk, yalnızca duyduklarını tekrar etmenin ötesine geçmelidir. Bu, bakıcı veya terapist ile anlamlı bir etkileşim kurarak mümkündür. Etkileşim, çocuğun hafızasını, yalnızca tekrar eden bir süreç olmaktan çıkarıp, aktif bir iletişim aracı haline getirir.
2. Soru ve Yorumlarla Teşvik: Çocuğun tekrar ettiği kelimeler üzerinden sorular sormak ya da yorumlarla yanıt vermek, onları düşünmeye teşvik eder. Örneğin, “Bu çok güzel bir cümleydi! Sence bu cümlede ne demek istiyor?” gibi bir yaklaşım, çocuğu ezberin ötesine taşır.
3. Oyun Yoluyla Öğrenme: Floortime yaklaşımında olduğu gibi, çocukla oyun oynayarak etkileşime geçmek, onların yaratıcılığını ve mantık yürütme becerilerini geliştirmek için harika bir fırsattır. Oyun, çocukların doğal bir şekilde yeni kelimeler ve kavramlar öğrenmesini sağlar.

Güçlü Temeller Üzerine İnşa Etmek

Ekolali, ilk bakışta bir iletişim eksikliği gibi görünse de aslında güçlü bir temel sunar. Çocuğun sahip olduğu bu sözel hafıza gücünü, mantık, yaratıcı düşünme ve anlamlı iletişim becerilerine dönüştürmek, sabır ve doğru stratejilerle mümkündür.

Her çocuğun öğrenme yolculuğu kendine özgüdür ve bu süreçte en önemli adım, çocukla bağlantı kurarak onların potansiyelini keşfetmektir. Ekolali, bir engelden çok bir fırsat olarak görülmelidir; çünkü doğru destekle bu güçlü temel, çocuğun iletişim ve düşünme becerilerinde büyük bir sıçrama yaratabilir.

Ekolali ile çalışmak konusunda sizin de deneyimleriniz varsa ya da merak ettikleriniz olursa, yorumlarda paylaşabilirsiniz. Birlikte öğrenmek ve keşfetmek her zaman daha keyiflidir! 😊

Not: Bu yazı, Floortime ve DIR Modeli ile ilgili farkındalık yaratmayı amaçlar. Daha fazla bilgi için Uzman Emre Taşdöndüren’e başvurabilirsiniz.